Forumuz.Net sitesine hoş geldiniz.
1 den 1´e kadar. Toplam 1 Sayfa bulundu
Like Tree1Likes
  • 1 Post By KaraBiber

Konu: Evliya Çelebinin yazdığı gezi yazıları seyahatname

  1. #1
    нαчαʟʟєяıп καdαя ɢüzєʟsıп

    Üyelik tarihi
    May 2008
    Tecrübe Puanı
    5000
    Mesajlar
    14,139

    Standart Evliya Çelebinin yazdığı gezi yazıları seyahatname

    Evliya Çelebinin yazdığı gezi yazıları seyahatname

    Evliya Çelebinin kısa gezi yazıları
    Evliya Çelebi seyahatnamesi

    Evliya Çelebi 1611-1682 Seyahatnamesi
    Türk gezgin. Gezdiği yerlerde toplumların yaşama düzenini ve özelliklerini yansıtan gözlemler yapmıştır.
    Evliya Çelebi b.Derviş Mehmed Zillî İstanbul'da Unkapanı'nda doğdu 1682'de Mısır'dan dönerken yolda ya da İstanbul'da öldüğü sanılmaktadır. Babası Derviş Mehmed Zillî sarayda kuyumcubaşıydı. Evliya Çelebi'nin ailesi Kütahya'dan gelip İstanbul'un Unkapanı yöresine yerleşmişti. İlköğrenimini özel olarak gördükten sonra bir süre medresede okudu babasından tezhip hat ve nakış öğrendi. Musiki ile ilgilendi. Kuran'ı ezberleyerek "hafız" oldu. Enderuna alındı dayısı Melek Ahmed Paşa'nın aracılığıyla Sultan IV. Murad'ın hizmetine girdi.
    Evliya Çelebi'nin geziye karşı duyduğu ilgi çocukken babasından yakınlarından dinlediği öykülerden söylencelerden ve masallardan kaynaklanır. Seyahatname adlı yapıtının girişinde geziye duyduğu ilgiyi anlatırken bir gece düşünde Peygamber'i gördüğünü ondan "şefaat ya Resulallah" diyecek yerde şaşırıp "seyahat ya Resulallah" dediğini bunun üzerine Peygamber'in ona gönlünün uyarınca gezme uzak ülkeleri görme olanağı verdiğini yazar. Bu düş üzerine 1635'te önce İstanbul'un bütün yörelerini dolaşmaya gördüklerini duyduklarını yazmaya başladı. 1640 dolaylarında Bursa İzmit ve Trabzon yörelerini gezdi 1645'te Kırım'a Bahadır Giray'ın yanına gitti. Yakınlık kurduğu kimi devlet büyükleriyle uzak yolculuklara çıktı savaşlara mektup götürüp getirme göreviyle ulak olarak katıldı. 1645'te Yanya'nın alınmasıyla sonuçlanan savaşta Yusuf Paşa'nın yanında görevli bulundu. 1646'da Erzurum Beylerbeyi Defterdarzade Mehmed Paşa'nın muhasibi oldu. Doğu illerini Azerbaycan'ın Gürcistan'ın kimi yörelerini gezdi. Bir ara Revan Hanı'nı mektup götürüp getirmekle görevlendirildi bu nedenle Gümüşhane Tortum yörelerini dolaştı. 1648'te İstanbul'a dönerek Mustafa Paşa ile Şam'a gitti üç yıl o dolaylarda gezdi. 1651'den sonra Rumeli'yi dolaşmaya başladı bir süre Sofya'da bulundu. 1667-1670 arasında Avusturya Arnavutluk Teselya Kandiye Gümülcine Selanik yörelerini gezdi. Kaynakların bildirdiğine göre Evliya Çelebi'nin gezi süresi 50 yılı kapsar.

    Evliya Çelebi'nin gezilerinin oldukça geniş bir alanı kaplaması iki bakımdan önemlidir. Birincisi Osmanlı İmparatorluğu'nun komşu ülkelerle olan ilişkilerini yansıtması ikincisi insan başarılarına ilgilendirir. Bu geziler yalnız gözlemlere dayalı aktarmaları anlatıları içermez araştırıcılar için önemli inceleme ve yorumlara da olanak sağlar. Seyahatname'nin içerdiği konular belli bir çalışma alanını değil insan düşüncesinin ürettiği bütün başarıları kapsar. Bu özelliği nedeniyle Evliya Çelebi'nin yapıtı değişik açılardan bakılarak değerlendirilir.
    Üslup bakımından ele alındığında Evliya Çelebi'nin o dönemdeki Osmanlı toplumunda özellikle Divan edebiyatında yaygın olan düzyazıya bağlı kalmadığı görülür. Divan edebiyatında düzyazı ayrı bir yaratı ürünü sayılır şiir gibi ağdalı ayaklı-uyaklı bir biçimle ortaya konurdu. Evliya Çelebi bir yazar olarak bu geleneğe uymadı daha çok günlük konuşma diline yakın kolay söylenip yazılan bir dil benimsedi. Bu dil akıcıdır sürükleyicidir yer yer eğlenceli ve alaycıdır.
    Evliya Çelebi gezdiği yerlerde gördüklerini duyduklarını yalnız aktarmakla kalmamış onlara kendi öznel yorumlarını düşüncelerini de katarak gezi yazısına yeni bir içerik kazandırmıştır. Burada yazarın anlatım bakımından gösterdiği başarı uyguladığı yazma yönteminden kaynaklanır. Anlatım belli bir zaman süresiyle sınırlanmaz geçmişle gelecek şimdiki zamanla geçmiş iç içedir. Bu özellik anlatılan öykülerden söylencelerden dolayı yazarın zamanla istediği gibi oynaması sonucudur. Evliya Çelebi belli bir süre içinde özdeş zamanda geçen iki olayı yerinde görmüş gibi anlatır böylece zaman kavramını ortadan kaldırır.

    Seyahatname'de yazarın gezdiği gördüğü yerlerle ilgili izlenimler sergilenirken başlı başına birer araştırma konusu olabilecek bilgiler belgeler ortaya konur. Bunlar arasında öyküler türküler halk şiirleri söylenceler masal mani ağız ayrılıkları halk oyunları giyim-kuşam düğün dernek eğlence inançlar karşılıklı insan ilişkileri komşuluk bağlantıları toplumsal davranışlar sanat ve zanaat varlıkları önemli bir yer tutar.
    Evliya Çelebi insanlarla ilgili bilgiler yanında yörenin evlerinden cami mescid çeşme han saray konak hamam kilise manastır kule kale sur yol havra gibi değişik yapılarından da söz eder. Bunların yapılış yıllarını onarımlarını yapanı yaptıranı onaranı anlatır. Yapının çevresinden çevrenin havasından suyundan söz eder. Böylece konuya bir canlılık getirerek çevreyle bütünlük kazandırır.
    Seyahatname'nin bir özelliği de değişik yöre insanlarının yaşama biçimlerine davranışlarına tarımla ilgili çalışmalarından süs takılarına çalgılarına dek ayrıntılarıyla geniş yer vermesidir. Yapıtın kimi bölümlerinde gezilen yörenin yönetiminden eski ailelerinden ileri gelen ünlü kişilerinden şairlerinden oyuncularından çeşitli kademelerdeki görevlilerinden ayrıntılı biçimde söz edilir.
    Evliya Çelebi'nin yapıtı dil bakımından da önemlidir. Yazar gezdiği yerlerde geçen olayları onlarla ilgili gözlemlerini aktarırken kullanılan sözcüklerden de örnekler verir. Bu örnekler dil araştırmalarında sözcüklerin kullanım ve yayılma alanını saptama bakımından yararlı olmuştur. Kimi yabancı kökenli sözcüklerin söyleniş biçimi halk ağzına göredir. Bu da dilci için bir yöre ağzının oluşumunu anlamaya yarar.
    Evliya Çelebi'nin Seyahatname'si çok ün kazanmasına karşın bilimsel bakımdan geniş bir inceleme ve çalışma konusu yapılmamıştır.


    Hemen Paylaş!

    tonyukuk likes this.


    Dünyanın en güzel frikiği bir kadının gülerken saklayamadığı gamzesidir.

 

 

LinkBacks (?)

  1. 08-05-2014, 19:01

Konu Etiketleri

Künye Uyarı
Powered by vBulletin® Version 4.1.12
Copyright ©2000 - 2014, Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.6.0
Extra Tabs by vBulletin Hispano
Sanal Dünyanın Gerçek Ailesi
Copyright ©2007-2014 Forumuz.Net

Sosyal paylaşım platformu olan Forumuz.Net sitemizde, kullanıcılar, 5651 sayılı kanunun ilgili maddesine ve TCK'nın 125. maddesine göre yaptıkları paylaşımlardan sorumludur, kullanıcı kaynaklı herhangi bir durumdan Forumuz.Net sitesi sorumlu değildir. Tüm hukuksal bildirimleriniz/sorunlarınız/istekleriniz ve şikayetleriniz için İLETİŞİM panelinden bizlere ulaşabilirsiniz, Forumuz.Net yönetimi en geç "3" iş günü içerisinde dönüş yapacaktır. Platformumuz; kişilik ve telif hakları korunumu, illegal paylaşım ve korsanla mücadele konusunda yetkililere yardımcı olmayı ilke edinmiştir.

aduket.net

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 258 259 260 261 262 263 264 265 266 267 268 269 270 271 272 273 274 275 276 277 278 279 280 281 282 283 284 285 286 287 288 289 290 291 292 293 294 295 296 297 298 299 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329 330 331 332 333 334 335 336 337 338 339 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349 350 351 352 353 354 355 356 357 358 359 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369 370 371 372 373 374 375 376 377 378 379 380 381 382 383 384 385 386 387 388 389 390 391 392 393 394 395 396 397 398 399 400 401 402 403 404 405 406 407 408 409 410 411 412 413 414 415 416 417 418 419 420 421 422 423 424 425 426 427 428 429 430 431 432 433 434 435 436 437 438 439 440 441 442 443 444 445 446 447 448 449 450 451 452 453 454 455 456 457 458 459 460 461 462 463 464 465 466 467 468 469 470 471 472 473 474 475 476 477 478 479 480 481 482 483 484 485 486 487 488 489 490 491 492 493 494 495 496 497 498 499 500 501 502 503 504 505 506 507 508 509 510 511 512 513 514 515 516 517 518 519 520 521 522 523 524 525 526 527 528 529 530 531 532 533 534 535 536 537 538 539 540 541 542 543 544 545 546 547 548 549 550 551 552 553 554 555 556 557 558